آبزیان

 
اهمیت اقتصادی جلبک ها
نویسنده : معین شیلاتی - ساعت ٢:٠٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/۳٠
 

مقدمه و معرفی

جلبکها بعنوان یک گروه از گیاهان شناخته شده در دانش امروز بشری که زنده اند و زندگی می کنند مطرح می باشد در مجموع تمام آنها از ارگانیزمهای کلروفیل ریسه دار محسوب می شوند. تفاله و پس مانده آب استخرها، خزه های روی سنگها، علفهای دریایی (آبزی) و ارگانیزمهای مشابه آنها تماماً جلبک Algae نامدارند. بسیاری از آنها کوچک و غیر جذاب می باشند ولی بهر حال آنها از اعضاء مهم گیاهان موجود در دنیا هستند که تعداد متعددی از آنها برای بشر امروزی در مراحل مختلف زندگی به گونه ای از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. تمامی آنها از گیاهان سازنده کلروفیل یا کلروفیل دار محسوب می شوند که دارای اندام یا بدنه گیاهی بدون بافتهای حقیقی و مشخص هستند. در آنها ریشه، ساقه و برگهای حقیقی وجود ندارد به همین سبب آنها را ریسه دار (Thallus) می نامند و این اصطلاح حتی در مورد گیاهان تک سلولی نیز صدق می کند. ریسه یا پایه فاقد عناصر لازم به منظور حمل مواد می باشد(غیرآوندی). آنها گیاهان بسیار ساده ای هستند که در آب قوطه ورند و حتی آنها می توانند در خاکهای مرطوب و یا در فصول بارانی ودر خشکی فعال باشند.

جلبکها فاقد غلاف یا پوشش می باشند ولی ممکن است دارای اندام جنسی تک سلولی و یا چند سلولی باشند که در این حالت هر سلول یک گامت تولید می کند. تمامی جلبکها در 30000 گونه جای دارند و بر اساس تقسیم بندی مشخصات زیر را دارا هستند:

1-     بدن گیاه به شکل ریسه (پایه).

2-     ساده ، اکثراً تک کسلولی و گاهاً چند سلولی، فاقد غلاف یا پوشش در اندامهای جنسی.

3-     پس از اتصال دو سلول جنسی گامت رشد جنینی وجود ندارد.

جلبکها و قارچها(Fungi) از قدیم با یکدیگر در گروه Thallophyta جای داشتند.بعضی از جلبک شناسان و قارچ شناسان بر این عقیده بودند که مشخصات عمومی فوق الذکر بین جلبکها و قارچها در نتیجه رشد آنها در یک امتداد توام و بموازات یکدیگر بوده است ولی نشانی که حاکی از هم نژاد بودن آنها باشد وجود ندارد.

 

سازگاری و زیستگاه

جلبکها غالباً آبزی بوده و در هر دو آبهای شور و شیرین یافت می شوند. در آبهای شیرین و به وفور در استخرها، آبگیرها، دریاچه ها، رودها، نهرهای با شدت جریان کند و مخازن بوجود می آیند. در عادات ممکن است شناگر آزاد باشند و یا معلق غوطه ور در آب و یا اینکه چسبیده به بستر آبهای کم عمق باشند برخی از آنها در مکانهایی از خشکی که دارای رطوبت باشد مانند خاکهای مرطوب، قسمت سایه و رطوبتی درختان و دیواره ها و حتی بر روی صخره ها رشد می کنند که این قبیل جلبکها خود را به زندگی در هوای آزاد سازگار کرده اند. برخی از این جلبکها زندگی همزیستی دارند بدین معنا که ممکن است بر روی گیاهان و جانوران دیگررشدکرده و به زندگی خود ادامه دهند که در این صورت ماهیت انگلی ندارند(Epiphytes-epizoic) ولی برخی از آنها با قارچها همزیست بوده در صورتیکه تعدادی دیگر زندگی انگلی دارند که درداخل گیاه میزبان رخنه می کنند(Endophytic) . برخی دیگر از جلبکها به صورت گروهی از گونه های مختلف و بطور وابسته بر روی هم زندگی کرده و هر کدام از مواد غذایی جلبک دیگر استفاده می کنند(Symbiotic)

اکثر جلبکهای موجود به نام علفهای دریایی (See weeds) معروفند که در نواحی وسیعی از دریاها و اقیانوسها انتشار دارند. برخی از جلبکهای دریایی بصورت آزاد شناورند و در برخی دیگر در نواحی کم عمق متصل به اجسام می باشند. نوع معلق و شناور آن همراه با دیگر ارگانیزمهای شناگر نیز که تماماً از نوع جلبکها و علفها می باشند در مجموع پلانکتون اقیانوسها و دریاها و دریاچه ها را تشکیل می دهند. جلبکهایی که در نواحی ساحلی و در نقاط کم عمق آب متصل به اجسام هستند و به رشد خود ادامه می دهند Benton نیز نامدارند.

اهمیت اقتصادی جلبکها

اکتشاف و شناسایی دریاها سبب شده است که فراورده های بسیاری در منازل انسانها به ارمغان آورده شود.یکی از این فراورده های جلبکها هستند که به زندگی روزانه بشر بدون آنکه متوجه نقش آن باشیم فوائد بسیاری می رساند. اهمیت جلبکها در عرصه کشاورزی و صنعتی بسیار حائز اهمیت می باشد و در کنار آن به عنوان یک ماده غذایی انسانی، دارویی و علوفه دامی و نیز در ساخت انواع کودها روزانه به مقدار بسیار زیاد مورد استفاده قرار می گیرد.

منبع : http://asdfg1.blogfa.com/


 
comment نظرات ()